Konkurencja wzmocniona prawem

27.03.2017

Wzmocnienie uprawnień organów ds. konkurencji państw członkowskich proponuje Komisja Europejska. Projekt przewiduje m.in. prawo do przeszukiwania telefonów komórkowych, laptopów i tabletów. - Chcemy, aby wszystkie krajowe organy ds. konkurencji dysponowały instrumentami w celu powstrzymywania i karania naruszeń przepisów – zaznacza komisarz Margrethe Vestager.

Komisja Europejska zaproponowała nowe przepisy, które mają umożliwić organom ds. konkurencji państw członkowskich skuteczniejsze egzekwowanie unijnych zasad ochrony konkurencji. Celem wniosku jest wyposażenie tych organów we wszystkie instrumenty niezbędne do realizacji tego celu.

Komisarz odpowiedzialna za politykę konkurencji, Margrethe Vestager, powiedziała: - Unijne zasady ochrony konkurencji sprawiają, że rynki działają lepiej, a organy ds. konkurencji państw członkowskich i Komisja ściśle współpracują w tym względzie. Dlatego też chcemy, aby wszystkie krajowe organy ds. konkurencji mogły podejmować decyzje w sposób całkowicie niezależny i dysponować skutecznymi instrumentami w celu powstrzymywania i karania naruszeń przepisów. Dobrze funkcjonujący jednolity rynek stanowi bowiem korzyść dla europejskich konsumentów i przedsiębiorstw.

Wiceprzewodniczący Komisji ds. zatrudnienia, wzrostu, inwestycji i konkurencyjności, Jyrki Katainen, oświadczył: - Komisja będzie pogłębiać swoje partnerstwo ze wszystkimi krajowymi organami ds. konkurencji w celu usprawnienia działania jednolitego rynku i przybliżenia go obywatelom i przedsiębiorstwom w całej UE.

Komisja Europejska oraz krajowe organy ds. konkurencji państw członkowskich ściśle współpracują w zakresie egzekwowania unijnych zasad ochrony konkurencji w ramach europejskiej sieci konkurencji (ECN). Sieć ta wspiera spójne stosowanie unijnych zasad ochrony konkurencji przez wszystkie organy odpowiedzialne za egzekwowanie przepisów. Od 2004 r. Komisja i krajowe organy ds. konkurencji przyjęły ponad 1000 decyzji, analizując szeroki zakres spraw we wszystkich sektorach gospodarki. W latach 2004–2014 ponad 85 proc. wszystkich decyzji o zastosowaniu unijnych zasad ochrony konkurencji zostało przyjętych przez krajowe organy ds. konkurencji.

Dzisiejszy wniosek Komisji ma na celu wzmocnienie uprawnień organów ds. konkurencji państw członkowskich. Ma on zapewnić, aby przy stosowaniu tej samej podstawy prawnej krajowe organy ds. konkurencji posiadały odpowiednie narzędzia egzekwowania przepisów, co doprowadzi do stworzenia prawdziwie wspólnego obszaru egzekwowania prawa ochrony konkurencji.

Miejsce siedziby danego przedsiębiorstwa w ramach jednolitego rynku nie powinno mieć znaczenia dla egzekwowania prawa ochrony konkurencji. Zapewniając możliwość skutecznego działania krajowych organów ds. konkurencji, wniosek Komisji ma przyczynić się do realizacji celu, jakim jest stworzenie prawdziwego jednolitego rynku, wspierając ogólnie konkurencyjność rynków, wzrost gospodarczy i tworzenie miejsc pracy.

Wniosek dotyczący nowych przepisów składany jest w następstwie konsultacji publicznych dotyczących nadania krajowym organom ds. konkurencji uprawnień do skuteczniejszego egzekwowania przepisów, rozpoczętych przez Komisję w listopadzie 2015 r. Proponowane przepisy, jeżeli zostaną przyjęte, zapewnią krajowym organom ds. konkurencji minimalny zestaw wspólnych narzędzi oraz uprawnienia umożliwiające skuteczne egzekwowanie przepisów, co zagwarantuje, że będą one:

  1. działać w sposób niezależny podczas egzekwowania unijnych zasad ochrony konkurencji i pracować w sposób całkowicie bezstronny, bez przyjmowania instrukcji od podmiotów publicznych lub prywatnych;
  2. posiadać niezbędne zasoby finansowe i ludzkie do wykonywania swojej pracy;
  3. posiadać wszystkie uprawnienia niezbędne do gromadzenia wszelkich istotnych dowodów, takie jak prawo do przeszukiwania telefonów komórkowych, laptopów i tabletów;
  4. posiadać odpowiednie narzędzia na potrzeby nakładania proporcjonalnych i odstraszających sankcji w odniesieniu do naruszeń unijnych przepisów ochrony konkurencji. We wniosku określono zasady ponoszenia odpowiedzialności przez spółki dominujące i ewentualnych następców, które to zasady mają uniemożliwić unikanie grzywien poprzez wprowadzanie zmian w strukturze prawnej lub organizacyjnej. Krajowe organy ds. konkurencji będą również w stanie wyegzekwować zapłatę grzywien od przedsiębiorstw naruszających przepisy, które nie posiadają siedziby prawnej na ich terytorium, co jest ważną kwestią z uwagi na coraz większą liczbę przedsiębiorstw prowadzących działalność w skali międzynarodowej;
  5. posiadać skoordynowane programy łagodzenia kar, które będą stanowić dla przedsiębiorstw zachętę do przekazywania dowodów na istnienie nielegalnych karteli. Służyć to będzie wzmocnieniu ogólnych zachęt dla przedsiębiorstw do udziału w programach łagodzenia kar i zgłaszania ich uczestnictwa w kartelu.

We wniosku Komisji podkreśla się znaczenie podstawowych praw przedsiębiorstw i zobowiązuje się władze do poszanowania odpowiednich zabezpieczeń w zakresie wykonywania ich uprawnień, zgodnie z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej.

Wniosek dotyczący nowych przepisów ma formę dyrektywy, co pozwoli na uwzględnienie uwarunkowań krajowych. Dyrektywa zostanie obecnie przekazana do przyjęcia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą. Po przyjęciu dyrektywy państwa członkowskie będą musiały dokonać transpozycji jej przepisów do krajowego porządku prawnego.